Polacy coraz rzadziej po niego sięgają, a ma liczne zalety. Warto wrócić do korzeni

Chrzan, bo o nim mowa, to roślina, która rośnie na przydrożach, łąkach i nieużytkach. I choć ma wielkich wymagań, sama w sobie jest niezwykle cenna. Kryje bowiem w sobie składniki, które nie tylko dodają potrawom smaku, ale też dbają o nasze zdrowie. Zalet chrzanu jest tyle, że aż szkoda, że nie sięgamy po niego tak często, jak po majonez czy musztardę.

Dlaczego chrzan jest ostry?

Chrzan to aromatyczne korzenie i liście, które są wykorzystywane w kuchni i w celach leczniczych. Najsilniejsze właściwości wykazuje korzeń, który odznacza się ostrym smakiem i wyrazistym aromatem. Ostrość chrzanu to przede wszystki zasługa glukozynolanów i powstających z nich izotiocyjanianów. Są to związki siarkowe, które uwalniają się w czasie obierania, tarcia i krojenia korzenia chrzanu. Działają drażniąco na nos i oczy, wywołując pieczenie i łzawienie.

Najostrzejszy jest młody, soczysty korzeń chrzanu, również świeżo starty. Przechowywanie tartego chrzanu zmniejsza jego ostrość. Łagodzi ją również dodatek śmietany czy jajka, a także obróbka termiczna. Dlatego świeżo starty chrzan działa bardziej drażniąco i wykazuje silniejsze właściwości lecznicze.

Jakie właściwości ma chrzan?

O właściwościach leczniczych chrzanu wiedzieli już nasi przodkowie. Dlatego często wykorzystywali go przy różnych infekcjach. I rzeczywiście zawarte w chrzanie związki siarkowe wykazują silne działanie przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe. Dlatego tarty chrzan warto stosować przy przeziębieniu, katarze czy infekcjach zatok. Ostry aromat chrzanu momentalnie udrażnia nos i odblokowuje zatoki, pobudza też wydzielanie śluzu.

Poza tym chrzan korzystnie wpływa na przewód pokarmowy. Pobudza wydzielanie soków trawiennych i wspomaga trawienie, co jest szczególnie istotne przy ciężkostrawnych potrawach, np. tłustych mięsach. Przyprawa ta wzmaga również apetyt.

Chrzan to także doskonałe źródło witaminy C i innych antyoksydantów, które podnoszą odporność i działają przeciwutleniająco. Dzięki temu chronią komórki przed niekorzystnymi zmianami.

Z racji na silne działanie, na chrzan powinny uważać osoby, które mają wrzody, refluks czy wrażliwy żołądek. Zawarte w tej przyprawie związki mogą bowiem nasilać zgagę i podrażniać błony śluzowe.

Do czego warto dodawać tarty korzeń chrzanu?

W kuchni największe znaczenie ma tarty korzeń chrzanu. Można go przygotować samemu albo kupić gotowy w słoiczku. Stanowi doskonały dodatek do wędlin, kiełbas, pieczonych i gotowanych mięs, a także do pasztetów i jajek. Chrzanem można też doprawiać sosy, farsze i zupy.

Liście chrzanu wykorzystuje się zazwyczaj, jako dodatek do kiszonek, zwłaszcza do ogórków. Wypieka się na nich również tradycyjny chleb.